طلوع و غروب، از ویندوزفون تا سرفس فون

شاید بسیاری از ما تیتر “آیا مایکروسافت در حال از بین بردن ویندوزفون است؟” را در رسانه ها و سایت های مختلف مشاهده کرده ایم، تقریبا در تمامی این رسانه ها نتیجه نهایی یک کلمه است: بله مایکروسافت در حال از بین بردن ویندوزفون است، ادامه چنین مطالبی نیز کاملا قابل پشی بینی است، کاربران زیادی به بخش نظرات مراجعه میکنند و خشم و ناراحتی خود را نشان میدهند. اما حقیقت این است که سوال اصلی به هیچ عنوان این نبود.

به نظر ما سوال اصلی یا به عبارت بهتر شکل درست این سوال اینگونه است: آیا مایکروسافت مشغول نابودکردن ویندوزفون در جهت ساخت نمونه های ابتدایی سرفس فون است؟ این سوال با سوال قبلی کاملا متفاوت است و البته به پاسخ های مختلفی نیز ختم خواهد شد. البته قسمتی از این سوال کاملا واضح و اثبات شده است، بله مایکروسافت مشغول از بین بردن ویندوزفون است و من نیز کاملا این مسئله را قبول دارم.

عملکرد ملال آور این شرکت در بازار گوشی های هوشمند، ضعف شدید در بخش بازاریابی و در نهایت سکوت دردناک این شرکت از مجموعه عواملی هستند که نشان دهنده تلاش این شرکت در جهت از بین بردن پلتفرم موبایل فعلی آن هستند.

در نظر بسیاری از شاهدان مجموعه شکست های این شرکت در عرصه موبایل از پاکت پی سی، ویندوز موبایل، ویندوزفون که در نهایت به ویندوز ۱۰ موبایل ختم شد، گواهی است بر این مطلب که این شرکت سرانجام ایده ویندوز روی موبایل را رها کرده است. من کاملا با این دیدگاه مخالف هستم.

صحبت از شکست نیست، چرا که البته این شرکت در عرصه های پیشین شکست خورده است، صحبت اصلی آینده و تصمیمات ردموندی ها است. من معتقد هستم که تلاش این شرکت در جهت بقا ایده ویندوز در موبایل همراه با اقداماتی است که برای بسیاری از کاربران وفادار و طرفداران این شرکت هم در داخل ردموند و هم خارج آن دردناک است. ویندوز در موبایل درختی است که به حیات خود ادامه خواهد داد، اما شاخه ای از آن که متاسفانه پژمرده بهنظر میرسد نیاز به هرس کردن دارد و برای بقا درخت باید بریده شود.

ایده ویندوز روی موبایل هنوز زنده است

بهمنظور اطمینان از سلامت یک درخت، شاخه های بیـمار و ضعیف بریده میشوند تا از انتقال بیماری به دیگر بخش های درخت جلوگیری شود. هرس کردن به افزایش قوای ریشه ها کمک میکند و اگر درخت میوه ای هرس شود، بار آن به مراتب بهتر و باکیفیت تر خواهد شد.

البته برخی از کاربران در نقطه کاملا متفاوتی قرار دارند و اعتقاد دارند که شرایط فعلی ویندوزفون شرایط مرگ یک پلتفرم نیست و ویندوزفون هنوز زنده است. البته من حالات و افکار و دلایل این دسته از کاربران را درک میکنم. اما باید پذیرفت که ویندوزفون ۸.۱ دیگر از سوی مایکروسافت پشتیبانی نمیشود و ویندوز ۱۰ موبایل صرفا روی ۲۰ درصد گوشی های ویندوزفون در حال اجرا است. و البته مایکروسافت با ارایه بهروزرسانی های محدودی از این ۲۰ درصد پشتیبانی میکند. به این شرایط حمایت محدود توسعه دهندگان و البته فقدان شرکا سخت افزاری را نیز اضافه کنید، در حال حاضر صرفا اچ پی و آلکاتل دو شرکتی هستند که همچنان به تولید گوشی های ویندوزی مشغول هستند. جمیع این شرایط شاید نشانه مرگ کامل این پلتفرم نباشند اما حقیقت این است که ویندوزفون مانند شاخه بیماری است که دیگر توان رشد ندارد.

به واسطه عدم استقبال مصرف کنندگان، حمایت ناکافی توسعه دهندگان، عدم تعهد و تمرکز کافی مایکروسافت و شهرت بد آن در این زمینه، ویندوزفون در شرایطی قرار گرفته که بهنظر دیگر قابل نجات نیست. مایکروسافت نیز البته از این وضعیت کاملا آگاه است.

هر گوشی هوشمندی یک دستگاه قابل حمل است، اما هر دستگاه قابل حمل یک گوشی هوشمند نیست

ایده ویندوز روی یک گوشی هوشمند برای بسیاری از کاربران به عنوان یک ایده مفهومی بیمار شناخته میشود. در حقیقت بدنامی و شرایط بد ویندوز در گوشی های هوشمند باعث شده تا هر دستگاهی که توسط مایکروسافت به عنوان گوشی هوشمند عرضه شود با بی توجهی کاربران مواجه گردد.

آیفون و گوشی های اندرویدی ویژگی ها و قالب گوشی هوشمند را تعریف کرده اند و به واسطه برخی از فشارهای بیرونی و البته شماری از گام ها اشتباه مایکروسافت، گوشی هوشمندی که هر نوع نسخه ای از ویندوز را اجرا کند در این تعریف گنجانده نخواهد شد و با واکنش سرد بازار مواجه خواهد شد.

باید به یاد داشت که هر گوشی هوشمندی یک دستگاه قابل حمل است، اما هر دستگاه قابل حمل یک گوشی هوشمند نیست. مایکروسافت نیز براساس همین ایده مشغول بازنشست کردن پلتفرم موبایل خود است. چرا که برای حرکت در جهت دیدگاه ویندوز روی موبایل لازم است تا در ابتدا گوشی های هوشمند ویندوزی بیمار از بازار و ایده ویندوز در گوشی های هوشمند از ذهن مردم عادی پاک شود.

بازار پریشان گوشی های هوشمند

ایده آوردن قدرت ویندوز به دستگاه های جیبی ایده ایست با قدمت چندین دهه، مدت ها پیش از ظهور اندروید و iOS سیستم عامل موبایل مایکروسافت بازیگر عمده بخش سازمانی و اداری گوشی های هوشمند بود.

بی میلی مایکروسافت به بخش مصرف کنندگان باعث شد تا اپل و گوگل از این فرصت بیشترین استفاده را ببرند و گوشی های هوشمند خود را روانه بازار سازند، اقدام این دو شرکت با استقبال و واکنش گرم کاربران مواجه شد. پاسخ مایکروسافت به اقدام این دو شرکت با سال ها تاخیر انجام گرفت و در حقیقت کار از کار گذشته بود.

رابط کاربری ویندوزفون ۷ که براساس کاشی های زنده شکل گرفته بود به خوبی با صفحات لمسی هماهنگ بود و در مجموع تجربه ای یکتا را فراهم آورده بود، ویندوزفون ۷ علی رغم تمامی بهبودهایی که با خود داشت، همچنان تداوم هدف این شرکت در ارایه ویندوز روی موبایل بهشمار میآمد. ویندوزفون ۸ و ویندوز ۱۰ موبایل نیز تلاشی در همین جهت بهحساب میآمدند که البته با بهبودهای فراوان و البته قربانی های زیادی همراه شدند. اما درست مانند دیگر تلاش های این شرکت در جهت ارایه ویندوز روی موبایل این دو پلتفرم نیز با شکست مواجه شدند و نتیجه ای درخور نام مایکروسافت کسب نکردند.

هر دستگاه قابل حملی، گوشی هوشمند نیست

مایکروسافت در حال حاضر برای پیاده سازی دیدگاه خود در عرصه موبایل دچار سردرگمی است. من معتقد هستم که این شرکت در حال برنامه ریزی جهت ارایه ابَرموبایل خود است، دستگاهی که از ویندوز ۱۰ روی آرم قدرت گرفته و از پوسته سی شل برخوردار است، این دستگاه احتمالا شکل بهینه تر و قدرتمندتری از کانتینیوم را با خود خواهد داشت. این دستگاه یک وسیله قابل حمل خواهد بود اما احتمالا در دسته بندی گوشی های هوشمند قرار نخواهد گرفت.

بهمنظور موفقیت این دستگاه لازم است تا هرگونه بقایای شکست مایکروسافت در عرصه گوشی های هوشمند تا حد امکان از اذهان مشتریان پاک شود. به علاوه بنده معتقد هستم که مایکروسافت بنا دارد تا حتی آثار فیزیکی این شکست را نیز از بازار جمعآوری سازد. عدم ارایه گوشی هوشمند جدید از سوی این شرکت و تلاش برای عقب نشینی از بازار و حتی عدم ترغیب شرکا سخت افزاری را باید اقدامی در این جهت دانست. دار زدن ویندوزفون در حین پشتیبانی از ایده اجرای ویندوز روی موبایل باعث شده تا مایکروسافت در چندین جبهه با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم کند.

مشکلات هرس کردن

به دلیل سهم اندک از بازار و دیگر دلایل که از حوصله این نوشتار خارج است، توسعه دهندگان هیچ گاه حمایت موثری از ویندوزفون نداشته اند. اکنون شرایط تا حدی حادتر نیز شده است، چرا که آنها نه تنها دیگر به ویندوزفون که همیشه مورد بی اعتنایی بود، بی اعتنا هستند، بلکه عملا در وضعیتی هستند که دیگر تنها iOS و اندروید را به عنوان تنها پلتفرم های مهم تلقی میکنند. این در حالی است که مایکروسافت همچنان به حمایت توسعه دهندگان از ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۰ روی آرم نیاز دارد.

عدم پشتیبانی مایکروسافت از ویندوزفون به معنی رهاسازی ایده ویندوز روی موبایل نیست

مقام های مختلف این شرکت بارها از تعهد آن به بازار موبایل و دستگاه های قابل حمل سخن گفته اند، این رویکرد برای حفظ مقدمات مورد نیاز سرفس فون احتمالی لازم است، اما از سوی دیگر پشتیبانی بسیار ابتدایی خود نسبت به گوشی های ویندوزی را کم کم حذف میکنند، این دو اقدام همزمان باعث شده تا پیام مبهمی به گوش بسیاری از مخاطبان برسد.

درست مانند بسیاری از اهالی رسانه، مشتریان و ناظران مایکروسافت، توسعه دهندگان نیز به اشتباه عدم پشتیبانی این شرکت از گوشی های ویندوزی را به معنی پایان یافتن رویای ویندوز روی موبایل درنظر گرفته اند. به تبع این دید، بسیاری از آنها پشتیبانی از ویندوز را قطع کرده اند، این وضعیت برای آینده دیدگاه مایکروسافت در زمینه موبایل و دستگاه های قابل حمل فاجعه آمیز است.

ما خود بخشی از مشکل هستیم

بخش دیگری از مشکل مایکروسافت در راه هرس کردن درخت موبایل، شما هستید. زمانی که میگویم شما، در حقیقت منظورم ما است. طرفداران شیفته ویندوزفون که دوست ندارند ویندوزفون بمیرد و از بین برود.

اکنون در شرایطی هستیم که تک تک کلمات اهمیت مییابند و البته تا حدی گیج کننده میشوند. وقتی مردم میگویند ویندوزفون مرده است، منظور آنها مرگ کلیت استراتژی مایکروسافت در عرصه ویندوز روی موبایل است.

این دید از نگاه به وضعیت فعلی ویندوز ۱۰ موبایل ایجاد شده است، چرا که بسیاری از مردم به ورای آینده ویندوز در دستگاه های قابل حمل نگاه نمیکنند و ویندوز ۱۰ موبایل را معادل کلیت توان مایکروسافت در زمینه ویندوز روی موبایل میدانند. آنچه که مسلم است اشتباه بودن این دیدگاه است. گذشته ماجرا به خوبی نشان میدهد، پاکت پی سی، ویندوز موبایل و ویندوزفون مردند اما ایده ویندوز روی موبایل همچنان به حیات خود در کالبد ویندوز ۱۰ موبایل ادامه داد و البته ویندوز ۱۰ موبایل نیز سرنوشت مشابه گذشتگان خود پیدا خواهد کرد، اما ایده ویندوز روی موبایل در کالبد ویندوز ۱۰ روی آرم بههمراه پوسته تطبیقی به حیات خود ادامه خواهد داد.

البته که ما به عنوان طرفداران ویندوز ۱۰ موبایل همچنان به گوشی های خود عشق میورزیم، در مورد آنها صحبت میکنیم و آنها را کنار نخواهیم گذاشت. حتی شاید برخی از ما هنوز دیگران را به خرید یک گوشی ویندوزی ترغیب میکنیم. طبیعتا این پشتیبانی توام با شور و علاقه و بشارت هایی که از آینده ویندوز روی موبایل میدهیم، در تضاد با تلاش مایکروسافت در جهت جمع کردن گوشی های ویندوزی از بازار و حتی از بین بردن نام و خاطره این شکست است. مایکروسافت مایل نیست هنگام معرفی ابَر دستگاه موبایل خود مشتریان در مورد شکست پیشین ویندوز ۱۰ موبایل صحبت کنند.

طرز فکری جدید

اهداف مایکروسافت در عرصه سخت افزار باعث شده تا دسته بندی های جدیدی از دستگاه ها ساخته و معرفی شود، این دستگاه ها به کاربران کمک میکنند تا موثرتر و خلاقانه تر فعالیت کنند و از سوی دیگر کاملا مطابق خواسته و نیاز کاربران ساخته شده اند.

سالها است که در مورد دیدگاه تحقق نیافته مایکروسافت در عرصه دستگاه های قابل حمل بحث و گفتگو شده است. این شرکت مایل است تا دستگاه جیبی با توانایی برقراری تماس تلفنی را عرضه کند که در عین حال به واسطه قابلیت کانتینیوم کارکردی مشابه یک کامپیوتر داشته باشد و از سوی دیگر به لطف بهرهمندی از هسته مشترک ویندوز ۱۰ از مزایای مختلف ویندوز ۱۰ بهره گیرد. پشتیبانی گسترده از قلم دیجیتال و بهره گیری از پتانسیل بالای ویندوز اینکینگ و البته واقعیت افزوده از مواردی هستند که میتوانند به لطف هسته ویندوز ۱۰ این ابَر موبایل را تجهیز کنند.

شاید یکی از بزرگترین چالش های مایکروسافت در این زمینه تفهیم این مسئله به عامه مردم باشد که این دستگاه علی رغم قابلیت های مشابه گوشی های هوشمند یک گوشی هوشمند نیست، بلکه دستگاهی است که از ویژگی های ویندوز ۱۰ به خوبی بهره برده و البته برخی از قابلیت های گوشی های هوشمند امروزی را نیز با خود دارد.

من معتقدم که طراحی این دستگاه از نکات بسیار کلیدی جهت حفظ تمایز آن با گوشی های هوشمند است، مایکروسافت نیاز دارد تا دستگاهی با طراحی کاملا نوین و منحصر بهفرد روانه بازار سازد تا در همان نگاه اول مشتری درک کند که با یک گوشی هوشمند مواجه نیست. از سوی دیگر بازاریابی و تبلیغات این ابَر موبایل بایستی آن را دستگاهی از خانواده کامپیوترهای شخصی معرفی سازد تا تمایز آن از گوشی های هوشمند در فضای عمومی جامعه راحت تر انجام گیرد.

به هر صورت به بار نشستن و طلوع ابَر موبایل مایکروسافت درست هنگام غروب ویندوز ۱۰ فعلی آن هم جلوی چشمان ما رخ خواهد داد، که البته منظره ای است که بیشتر طرفداران مایل به دیدن آن نیستند. اما باید به یاد داشته باشیم که اگر ایده ویندوز روی موبایل اندک شانسی برای موفقیت داشته باشد لازم است تا تمام دنیا ویندوزفون و شکست آن را فراموش کنند تا ایده ابَر موبایل ریشه گیرد و تنومند گردد.