چرا مایکروسافت نمی تواند مانند اپل محصولات خود را برجسته جلوه دهد؟

این روزها سایتهای خبری تکنولوژی پر شده از طرحهای اولیه آیفون ۷ و ویژگیهای اضافه شده به نسخه دهم از سیستم عامل iOS. ویژگیهایی که ممکن است خیلی از آنها مدتها قبلتر در دستگاههای رقیب وجود داشتند. حال امروز قصد داریم به این مسئله بپردازیم که چطور اپل نوآوریهای دیگر شرکتها را به بهترین شکل ممکن معرفی میکند، گویی که این ویژگیها برای اولین بار است که توسط اپل معرفی میشوند؛ توانایی که شرکت مایکروسافت در آن ضعف دارد و نمیتواند به خوبی در رشد محصولاتش از آن استفاده کند. در ادامه با وینفون همراه باشید.

اول آوریل ۱۹۷۶ میلادی

استیو جابز به همراه استیو وازنیاک شرکتی را بنا گذاشتند که بشر، بسیاری از پیشرفتهای امروزی خود را میتواند مدیون آن روز باشد. شرکت اپل کار خود را از یک گاراژ خانه شروع کرد و حال، در سال ۲۰۱۶ میلادی؛ یعنی ۴۰ سال پس از تاسیس این شرکت، اپل تبدیل به با ارزشترین شرکت و برند در جهان گشته است.
هر شرکت دانش بنیانی، پیشرفتهای خود را مدیون مهندسان و طراحان خود است ولی، این موضوع کمی در مورد اپل تفاوت دارد. درست است که این شرکت بدون فکرهای ناب مهندسان و طراحانش هیچگاه قادر به دستیابی به جایگاه فعلی خود نبود ولی، چیزی که بیش از پیش این شرکت را به این جایگاه رسانده است، نحوه تبلیغات این شرکت است؛ تبلیغاتی که می تواند خیلی ها را شیفته ی محصولات اپل کند.

ماجرا از آنجایی جالب میشود که خیلی از محصولات اپل، تماما ابتکار این شرکت نبوده است و قبلتر از آنها شرکتهایی بودند که دستگاههایی با همان نوع کارکرد ساختهاند. برای نمونه تلفنهای هوشمند که خیلیها اولین نمونه از آن را آیفون میدانند و تصور میکنند که ایده اولیه این نوع از تلفنهای همراه ابتدا توسط اپل اجرایی شده است، در واقع ایده اپل نبوده بلکه قبلتر از آن هم تلفنهای همراهی بودهاند که توانایی انجام کارهایی مانند گشت و گذار در اینترنت و فرستادن ایمیل و… داشتند.

اولین تلفن همراه هوشمند در دنیا توسط شرکت IBM توسعه داده شد که نامش سیمون بود. این تلفن قادر بود تا کارهایی از قبیل ارسال ایمیل و یا اتصال به اینترنت را انجام دهد.

این قضیه همچنین دربارهٔ تبلتها و لپتاپها نیز صدق میکند و آنها وسایلی نبودند که از ابتدا توسط اپل توسعه داده شده باشند.

در واقع روش شرکت اپل برانگیخته از نحوه تفکر استیو جابز، بنیان گذار این شرکت است. او به هنرمندان و مشاهیر قرن بیستم علاقه وافری داشت و همیشه زندگی نامهی آنها را مورد مطالعه قرار میداد. یکی از افراد مورد علاقه جابز، پابلو پیکاسو بود؛ نقاش شهیری که آثاری به یاد ماندنی از خود برجای گذاشته است. استیو جابز در یکی از سخنرانیهای خود جملهٔ معروفی از پیکاسو را بیان میکند که در واقع بیان گر تفکرات خویش است.

هنرمندان بد کپی میکنند، هنرمندان خوب میدزدند.

جملهای که میتوان خیلی از دستگاههای امروزی اپل را مدیون آن بود. دستگاههایی که در ذات آنها تفکر شرکتهای دیگر خوابیده است و تنها اپل آن ایده ها را به خوبی دزدیده و به خوبی آن ها را اجرایی کرده است.
اما ما اینجا قرار نیست تنها در مورد استراتژی این شرکت سخن بگوییم. هدف ما از این مقاله این است که چرا شرکت مایکروسافت با وجود داشتن ایدههای ناب و بکر خود نمیتواند آن طور که باید به پیشرفت و محبوبیت محصولات خویش کمک کند. چه چیزی باعث میشود مایکروسافت نتواند محصولات خود را انقلابی جلوه دهد؟

یادم میآید که جابز هنگام معرفی آیفون از جملهای استفاده کرد که بعدها خیلی معروف شد.

ما با عرضه آیفون، تلفنها را از نو متولد ساختیم.

البته شاید در ظاهر این جمله ساده به نظر آید ولی تاثیری که همین یک جمله بر قلب و روح مشتریان گذاشت تا آنجایی بود که هر ساله مردم، همزمان با عرضه نسخه جدید آیفون، در جلوی فروشگاههای اپل برای خرید این دستگاهها صف میکشند تا شاید زودتر از دیگران به معجزه جدید اپل دست پیدا کنند. معجزهای که آن چنان هم آش دهن سوزی نیست و خیلی از رقبا ویژگیهای به مراتب بهتر و کاربردیتر از محصولات اپل را در محصولات خود دارند ولی، هیچگاه نمیتوانند حتی به فروش این شرکت نزدیک شوند.

حال در نظر بگیرید اگر شرکت اپل قرار بود تا عینک هالولنز را معرفی کند، آن را به چه شکل برای مشتریان جذاب جلوه میداد. عینک هولوگرافیکی که قابلیت انقلاب در نحوه تعامل کاربران را دارد و میتواند تلفنهای همراه هوشمند را به کلی کنار بزند. در واقع ایدهٔ این عینک هم از ابتدا برای مایکروسافت نبوده و مایکروسافت هم نوعی از سرقت را برای این ایده انجام داده است ولی، سرقتی که تا به اینجای کار هیچ سودی نداشته است و نتوانسته دل کاربران را به دست آورد. موضوعی که ضعف در بازاریابی و تبلیغات این شرکت را نشان میدهد و خبر از حقیقتی تلخ دارد که اگر این شرکت سر و سامانی به بخش تبلیغات خود ندهد، جایگاه فعلی خویش را از دست میدهد و با بحران بدی طرف خواهد شد. اگر نمایش معرفی هالولنز را تماشا کنید واقعا از شدت ناراحتی خنده تان می گیرد. در تمام طول نمایش فردی را میبینیم که در حال مبارزه با موجوداتی است که دیوار را باز میکنند و به داخل میآیند. آخر این کجا میتواند دل کاربران را به دست آورد و آنها را ترغیب به خرید این دستگاه کند؛ البته این سخنان مبنی بر این نیست که این عینک محصول جالبی نیست بلکه به این موضوع اشاره دارد که بازاریابی مایکروسافت جالب و جذاب نیست.

اگر سری به قسمت هالولنز در سایت مایکروسافت بزنید، عکسهایی را مشاهده میکنید که پر شده از افرادی که در حال کاوشهای علمی خود هستند. خب این خود ویژگی مثبتی برای این عینک به حساب میآید که افراد را قادر سازد کارهای علمی خود را بسیار ملموستر از گذشته در فضای مجازی انجام دهند ولی، مگر تمام کاربران قرار است به کاوش بر روی مریخ و یا طراحی صنعتی و… بپردازند. افراد عادی میخواهند کارهای عادی انجام دهند. برای نمونه اگر تمام سایت مایکروسافت را زیر و رو کنید نمیتوانید تصویری مانند تصویر زیر را در آن بیابید. تصویری که پتانسیل بالای این تکنولوژی، در زندگی روزمره افراد را نشان میدهد.

نشانهای دیگر از این ضعف را میتوان در بخش ویندوز موبایل مشاهده کرد. بخشی که علی رغم تلاش زیاد، تا به اینجای کار نتوانسته موفقیتی کسب کند. در واقع ویندوز موبایل ویژگیهای خوبی دارد که کاربران میتوانند از آن برای کارهای روزانه خود استفاده کنند اما، ضعف مایکروسافت در تبلیغات باعث گشته این بخش هم مانند بخشهای دیگر ضربه بخورد. ویژگی کانتینیوم که در ویندوز ۱۰ موبایل وجود دارد خود یک برگ برنده برای این پلتفرم به حساب میآید اما، تا به حال این ویژگی نتوانسته کاربران دیگر سیستم عاملها را ترغیب به استفاده از ویندوز ۱۰ موبایل کند، چرا؟ فکر میکنم حال جوابش را بهتر از من میدانید. بله باز هم ضعف تبلیغات.
چندی پیش مقالهای در سایت منتظر شد که به داستان شکل گیری ویندوز ۱۰ از زبان سازندگان آن میپرداخت. در این مقاله، از سختیهایی که برای توسعه این سیستم عامل متحمل شدند باخبر گشتیم و آنها در پایان این وعده را دادند که دیگر اشتباه ویندوز ۸ را در قبال ویندوز ۱۰ انجام نمیدهند. خب این خودش نقطه عطفی است برای این شرکت و میتواند موفقیت این ویندوز را تضمین کند ولی، مایرسون در پایان آن مصاحبه حرفی را به میان آورد که من را به فکر فرو برد. او در آن گفتوگو بیان کرد که ما تمام حواسمان را به کار میگیریم تا کاربران را با ویژگیهای خوب ویندوز ۱۰، ترغیب کنیم تا از این ویندوز استفاده کنند ولی به نظر من او یک نکته اساسی را فراموش کرد؛ اگر تبلیغات درستی نشود، کاربری نیز وجود نخواهد داشت و اگر کاربر نباشد، توسعه دهندهای نیز وجود نخواهد داشت. (البته تا به اینجای کار ویندوز ۱۰ دسکتاپ موفق بوده و تبلیغات درستی برای آن انجام شده است ولی، در واقع منظور من از مطرح کردن کلمه ویندوز، دیگر نسخههای ویندوز ۱۰ بود.)

بیایید باهم رو راست باشیم. چند سال است که از عرضهی ویندوز موبایل به بازار میگذرد؟ چرا در این چند سال توسعهدهندگان ترغیب به ارائه برنامههای خود برای این پلتفرم نشدند؟ هر چه قدر هم که بخواهید این موضوع را نادیده بگیرید و اظهار عدم ناراحتی بابت کمبود نرم افزار کنید ولی، باز هم زمانی میشود که از خود بپرسید، چرا این برنامه نباید برای ویندوز موبایل وجود داشته باشد؟ تنها کافی است سری به فروشگاه نرمافزاری گوگل و اپل بزنید تا عمق فاجعه را دریابید. بهمحض ورود به اپ استور اپل و گوگل با انبوه برنامههایی مواجه میشوید که هم از لحاظ کاربردی بودن بسیار کاربردی هستند و هم از لحاظ رابط کاربری بسیار بهتر از برنامههای ویندوز موبایل هستند.

برای نمونه تنها از شما میخواهم به تصویر زیر که محیط برنامه Shareit بر روی iOS را نشان می دهد را با محیط همین برنامه بر روی ویندوز موبایل مقایسه کنید.

به تفاوتها و نقصهایی که در رابط کاربری این برنامه بر روی ویندوز موبایل وجود دارد پی بردید؟ درواقع این نشانگر عدم اهمیت توسعه دهنده این برنامه به سیستمعامل ویندوز موبایل نیست بلکه این نشانگر عدم توجه شرکت مایکروسافت به جذب کاربران است. همانطور که بالاتر اشاره کردم، اگر کاربری وجود نداشته باشد، توسعهدهنده نیز وجود نخواهد داشت. درواقع راه جذب توسعهدهندگان تنها ارائه ویژگیهای برجسته برای توسعهدهندگان و تمرکز بر روی این ویژگیها نیست بلکه مایکروسافت باید تمرکز خود را بر روی کاربران قرار دهد و به ارائه ویژگیهایی بپردازد که کاربران را بتواند به این سیستمعامل جذب کند. اگر کاربران جذب این سیستمعامل گردند، توسعهدهندگان راهی جز ارائه برنامههای خود برای سیستمعامل ویندوز موبایل ندارند و این خود تبدیل به عامل بزرگی برای موفقیت سیستمعامل ویندوز موبایل میشود.

میدانم که شاید الآن پیش خود بگویید که مایکروسافت با برنامهی ویندوز اینسایدر در حال انجام این کار است. بله درست است! این خود یک نشانه بزرگ از تغییر رویه مایکروسافت نسبت به قبل است ولی ویژگیهای کاربردی و تبلیغ آنها برای کاربران چه میشود؟ همهی کاربران که نمیتوانند برای مایکروسافت بازخورد ارسال کنند. نگاهی به سیستم عامل های دیگر داشته باشید. تنها راه جذب کاربران برای آن ها تنها و تنها تبلیغات و برجسته کردن ویژگی های سیستم عاملشان برای کاربران است.

دو هفته پیش اپل کنفرانس توسعهدهندگان خود موسوم به WWDC را طبق سنت هرساله برگزار کرد و اقدام به معرفی ویژگیهای جدید در نسخه جدید سیستمعامل خود کرد. نکتهی جالب در این کنفرانس این بود که خیلی از ویژگیهای معرفیشده در این رویداد، قبلاً وجود داشته بود ولی طرز تبلیغ این شرکت برای نسخه آینده سیستمعاملشان به نحوی بود که گویی برای نخستین بار است این ویژگیها بر روی تلفنهای همراه میآید.

برای نمونه در این کنفرانس ویژگیای معرفیشده که تنها میتوان با برداشتن گوشی از روز میز و قرار دادن صفحهنمایش بهصورت عمودی، صفحهنمایش را روشن کرد و از اعلانیه های خود باخبر گشت. ویژگیای که خیلی قبلتر در سیستمعامل اندروید وجود داشته ولی کسی از آن صحبتی به میان نمیآورد. موضوعی که شرکت اپل در آن تبحر دارد ولی دیگر شرکتها از جمله مایکروسافت حتی نمیتوانند ابتکارات خود را به درستی معرفی کنند.با این اوصاف به نظر میرسد که تنها دشمن و ضربه زننده به هویت محصولات مایکروسافت کسی نیست جز خود این شرکت؛ زیرا با اتخاذ رویههای نادرست برای جذب کاربران، نه تنها تا به اینجای کار نتوانستند کاری به پیش ببرند، بلکه به عدم موفقیت محصولاتشان دامن زده و از تعداد کاربران خود کاستهاند.در پایان لازم میدانم که توضیح دهم، هدف از نگارش این مقاله بههیچعنوان انتقاد صرف از این شرکت و محصولاتش نبوده؛ بلکه تنها خواهان بررسی عوامل عدم موفقیت این شرکت در جذب کاربران را داشتم. محصولات مایکروسافت از ویندوز تا هالولنز که مبتکرانهترین ایدهی این شرکت است، سرشار از پتانسیل موفقیت هستند. محصولاتی که میتوانند آیندهی روشنی را برای این شرکت تا سالها رقم بزنند اما، همانطور که استفاده از ایدههای ناب، عامل موفقیت یک شرکت هستند، استفاده نامناسب از آنها هم میتواند ضربهی مهلکی بر هویت یک شرکت وارد سازند که گاهی، دیگر قابل جبران نیست.

19 پست

كيان زرعكانيدانشجوی رشته نرم افزار عاشق برنامه نویسی علاقه ی زیادی نسبت به مایکروسافت و محصولاتش دارم.